सोडियम ग्लूकोनेट् : एकः पर्यावरण-अनुकूलः बहुमुखी च किलेटिङ्ग् एजेण्ट्
प्रमुख अनुप्रयोग क्षेत्र
जलशुद्धिकरणे सोडियमग्लूकोनेट् एकः कुशलः किलेटिङ्ग् एजेण्ट् अस्ति । इदं जले कैल्शियम, मैग्नीशियम, लोह, इत्यादिधातुआयनैः सह स्थिरसंकुलं निर्मातुम् अर्हति, येन कठोरताम्, भारीधातुआयनानि च प्रभावीरूपेण दूरीकृत्य स्केलिंग्, जंगं च निवारयितुं शक्यते यथा, बॉयलरजलशुद्धिकरणं शीतलनजलप्रणालीषु सोडियमग्लूकोनेट् स्केलस्य निर्माणं महत्त्वपूर्णतया न्यूनीकर्तुं शक्नोति, येन उपकरणानां सेवाजीवनं विस्तारितं भवति तदतिरिक्तं, झिल्लीपृष्ठेषु स्केलिंगं निवारयितुं रिवर्स-आस्मोसिस् (RO)-प्रणालीषु एण्टीस्केलेन्ट्-रूपेण अस्य उपयोगः कर्तुं शक्यते ।
निर्माणोद्योगे सोडियमग्लूकोनेट् इत्यस्य उपयोगः कंक्रीटस्य मन्दकर्तृरूपेण भवति । एतत् सीमेण्टस्य जलीकरणविक्रियायां विलम्बं कर्तुं शक्नोति, सुलभतरनिर्माणकार्यक्रमाय कंक्रीटस्य सेटिंग्समयं विस्तारयति । उदाहरणार्थं उच्चतापमाननिर्माणवातावरणेषु अथवा बृहत्मात्रायां कंक्रीटपरियोजनासु सोडियमग्लूकोनेट् प्रभावीरूपेण कंक्रीटस्य अकालसेटिंग् निवारयितुं शक्नोति, येन तस्य निर्माणप्रदर्शने गुणवत्तायां च सुधारः भवति
खाद्यउद्योगे सोडियमग्लूकोनेट् सुरक्षितं खाद्यसंयोजकं भवति । अन्नस्य अम्लतां वा क्षारीयतां वा नियन्त्रयितुं तस्य शेल्फ् आयुः विस्तारयितुं बफररूपेण, संरक्षकरूपेण च उपयोक्तुं शक्यते । यथा - पेयेषु, सॉस्, पक्त्वा वस्तूनि च सोडियमग्लूकोनेट् भोजनस्य स्थिरतां, बनावटं च निर्वाहयितुं शक्नोति । तदतिरिक्तं भोजनस्य अम्लतायाः नियमनार्थं, तस्य सुरक्षां स्थिरतां च सुनिश्चित्य तस्य उपयोगः कर्तुं शक्यते ।
औषधक्षेत्रे सोडियमग्लूकोनेट् इत्यस्य उपयोगः जंगनिरोधकरूपेण, पीएच-नियामकरूपेण च भवति । औषधसूत्राणां अम्लतां वा क्षारीयतां वा नियमितं कृत्वा तेषां स्थिरतां प्रभावशीलतां च सुनिश्चित्य चिकित्सायन्त्राणां उपकरणानां च जंगात् रक्षणं कर्तुं शक्नोति यथा, कतिपयेषु इन्जेक्शनेषु मौखिकद्रवेषु च सोडियमग्लूकोनेट् इत्यस्य उपयोगेन पीएच् इत्यस्य नियमनं कर्तुं शक्यते यत् मानवशोषणार्थं अधिकं उपयुक्तं भवति ।
वस्त्र-प्रक्षालक-उद्योगेषु सोडियम-ग्लूकोनेट्-इत्यस्य उपयोगः सफाई-कारकेषु घटकरूपेण, जंग-निरोधकरूपेण च भवति । इदं जले धातुआयनानां किलेट् कर्तुं शक्नोति, स्वच्छताशक्तिं वर्धयितुं, प्रक्षालकानाम् प्रभावशीलतां च वर्धयितुं शक्नोति । यथा, धूपपात्र-प्रक्षालन-प्रक्षालन-प्रक्षालकयोः सोडियम-ग्लूकोनेट् प्रभावीरूपेण दागं दूरीकर्तुं शक्नोति, तथा च प्रक्षालकेन उपकरणानां जंगं निवारयितुं शक्नोति
सोडियम ग्लूकोनेट् एकं पर्यावरण-अनुकूलं रसायनम् अस्ति यस्य जैव-अपघटनक्षमता उत्तमम् अस्ति, विषाक्तता च न्यूना अस्ति । प्राकृतिकग्लूकोजस्य किण्वनात् उत्पन्नं मनुष्याणां पर्यावरणस्य च कृते तुल्यकालिकरूपेण सुरक्षितम् अस्ति । उपयोगे भण्डारणकाले च सोडियमग्लूकोनेटं सीलबद्धं स्थापयितव्यं येन आर्द्रता, दूषणं च न भवति । त्वक्-नेत्रयोः सम्पर्कं न भवतु इति संचालनकाले समुचितं सुरक्षा-उपकरणं धारयितव्यम् ।
निर्माणोद्योगे सोडियमग्लूकोनेट् इत्यस्य उपयोगः कंक्रीटस्य मन्दकर्तृरूपेण भवति । एतत् सीमेण्टस्य जलीकरणविक्रियायां विलम्बं कर्तुं शक्नोति, सुलभतरनिर्माणकार्यक्रमाय कंक्रीटस्य सेटिंग्समयं विस्तारयति । उदाहरणार्थं उच्चतापमाननिर्माणवातावरणेषु अथवा बृहत्मात्रायां कंक्रीटपरियोजनासु सोडियमग्लूकोनेट् प्रभावीरूपेण कंक्रीटस्य अकालसेटिंग् निवारयितुं शक्नोति, येन तस्य निर्माणप्रदर्शने गुणवत्तायां च सुधारः भवति
खाद्यउद्योगे सोडियमग्लूकोनेट् सुरक्षितं खाद्यसंयोजकं भवति । अन्नस्य अम्लतां वा क्षारीयतां वा नियन्त्रयितुं तस्य शेल्फ् आयुः विस्तारयितुं बफररूपेण, संरक्षकरूपेण च उपयोक्तुं शक्यते । यथा - पेयेषु, सॉस्, पक्त्वा वस्तूनि च सोडियमग्लूकोनेट् भोजनस्य स्थिरतां, बनावटं च निर्वाहयितुं शक्नोति । तदतिरिक्तं भोजनस्य अम्लतायाः नियमनार्थं, तस्य सुरक्षां स्थिरतां च सुनिश्चित्य तस्य उपयोगः कर्तुं शक्यते ।
औषधक्षेत्रे सोडियमग्लूकोनेट् इत्यस्य उपयोगः जंगनिरोधकरूपेण, पीएच-नियामकरूपेण च भवति । औषधसूत्राणां अम्लतां वा क्षारीयतां वा नियमितं कृत्वा तेषां स्थिरतां प्रभावशीलतां च सुनिश्चित्य चिकित्सायन्त्राणां उपकरणानां च जंगात् रक्षणं कर्तुं शक्नोति यथा, कतिपयेषु इन्जेक्शनेषु मौखिकद्रवेषु च सोडियमग्लूकोनेट् इत्यस्य उपयोगेन पीएच् इत्यस्य नियमनं कर्तुं शक्यते यत् मानवशोषणार्थं अधिकं उपयुक्तं भवति ।
वस्त्र-प्रक्षालक-उद्योगेषु सोडियम-ग्लूकोनेट्-इत्यस्य उपयोगः सफाई-कारकेषु घटकरूपेण, जंग-निरोधकरूपेण च भवति । इदं जले धातुआयनानां किलेट् कर्तुं शक्नोति, स्वच्छताशक्तिं वर्धयितुं, प्रक्षालकानाम् प्रभावशीलतां च वर्धयितुं शक्नोति । यथा, धूपपात्र-प्रक्षालन-प्रक्षालन-प्रक्षालकयोः सोडियम-ग्लूकोनेट् प्रभावीरूपेण दागं दूरीकर्तुं शक्नोति, तथा च प्रक्षालकेन उपकरणानां जंगं निवारयितुं शक्नोति
सोडियम ग्लूकोनेट् एकं पर्यावरण-अनुकूलं रसायनम् अस्ति यस्य जैव-अपघटनक्षमता उत्तमम् अस्ति, विषाक्तता च न्यूना अस्ति । प्राकृतिकग्लूकोजस्य किण्वनात् उत्पन्नं मनुष्याणां पर्यावरणस्य च कृते तुल्यकालिकरूपेण सुरक्षितम् अस्ति । उपयोगे भण्डारणकाले च सोडियमग्लूकोनेटं सीलबद्धं स्थापयितव्यं येन आर्द्रता, दूषणं च न भवति । त्वक्-नेत्रयोः सम्पर्कं न भवतु इति संचालनकाले समुचितं सुरक्षा-उपकरणं धारयितव्यम् ।
विनिर्देशाः
| उत्पाद का नाम | सोडियम ग्लूकोनेट | |||||||||
| MF | C6H11Nao7 | |||||||||
| स्वरूपम् | श्वेतस्फटिककणाः चूर्णं वा | |||||||||
| शुद्धि | ९९% ९. | |||||||||
| CAS NO | ५२७-०७-१ इति | |||||||||
| एच एस कोड | २९१८१६०० | |||||||||
| EINECS नं | २०८-४०७-७ इति | |||||||||
| अनुप्रयोगः | जलनिवृत्तकारकं, मन्दीकरणकम् इत्यादयः | |||||||||
गुणवत्ता नियन्त्रणपत्रम्
| उत्पाद का नाम | सोडियम ग्लूकोनेट | ||||||
| निरीक्षण मद | विनिर्देशाः | परिणामाः | |||||
| वर्णनम् | श्वेतस्फटिकचूर्णम् | आवश्यकताः पूरयति | |||||
| गुरुधातुः | ≤०.००२% २. | 0.000015 | |||||
| सीसम् | ≤०.००१% २. | 0.00001 इति | |||||
| आर्सेनिक | ≤3पीपीएम | २पीपीएम | |||||
| क्लोराइड् | ≤०.०७% २. | 0.0004 इति | |||||
| सल्फेट | ≤०.०५% २. | 0.0004 इति | |||||
| द्रव्याणां न्यूनीकरणम् | ≤०.५% २. | ०.००३ इति | |||||
| पीएच | ६.५-८.५ इति | ७.१ | |||||
| शोषणे हानिः | ≤१.०% २. | ०.००४ इति | |||||
| परीक्षणम् | ≥९८.०% २. | ०.९९१ इति | |||||
सारांशतः
सोडियम ग्लूकोनेट्, पर्यावरण-अनुकूलः बहुमुखी च किलेटिङ्ग् एजेण्टः इति रूपेण, जलशुद्धिकरणे, निर्माणे, भोजने, औषधेषु, डिटर्जेण्ट्-इत्यादिषु च महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहति एतत् न केवलं उत्पादानाम् कार्यक्षमतां गुणवत्तां च वर्धयति अपितु आधुनिक-उद्योगस्य विकासाय अपि समर्थनं करोति । निरन्तरं प्रौद्योगिकी उन्नतिः वर्धमानः पर्यावरणीयः आवश्यकता च सोडियमग्लूकोनेट् इत्यस्य अनुप्रयोगस्य सम्भावनाः अपि व्यापकाः भविष्यन्ति ।







