जस्ता बोरेट् : एकः कुशलः पर्यावरणस्य अनुकूलः च बहुउद्देशीयः यौगिकः
प्रमुख अनुप्रयोग क्षेत्र
विविधानि आवश्यकतानि पूर्तयितुं उत्तमाः गुणाः
1. ज्वाला निरोधक अनुप्रयोग
जस्ता बोरेट् एकः कुशलः अकार्बनिकः ज्वालानिरोधकः अस्ति यः सामग्रीनां अग्निप्रतिरोधं महत्त्वपूर्णतया वर्धयितुं शक्नोति । उच्चतापमात्रे अस्य विघटनं भवति, येन जलवाष्पः मुक्तः भवति यः महतीं तापं शोषयति, तस्मात् पदार्थस्य पृष्ठीयतापमानं न्यूनीकरोति, दहनस्य गतिः च मन्दं भवति तदतिरिक्तं जस्ताबोरेट् इत्यनेन उत्पद्यमानं जस्ता-आक्साइड्, बोरोन्-आक्साइड् च पदार्थस्य पृष्ठे रक्षात्मकं स्तरं निर्मान्ति, येन आक्सीजनं पृथक् भवति, दहनं च अधिकं दम्यते जस्ता बोरेट् पोलिओलेफिन्, पॉलीएस्टर, इपोक्सी रेजिन इत्यादीनां विविधसामग्रीणां कृते उपयुक्तः अस्ति, विद्युत्केबलेषु, इलेक्ट्रॉनिकयन्त्रस्य आवरणेषु, भवनसामग्रीषु, वाहनस्य आन्तरिकेषु च व्यापकरूपेण उपयुज्यते
2. जंग संरक्षण
जस्ता बोरेट् इत्यस्य जंगप्रतिरोधः उत्तमः भवति तथा च धातुपृष्ठानां जंगं प्रभावीरूपेण निवारयितुं शक्नोति । धातुपृष्ठे सघनं रक्षात्मकं पटलं निर्माति, जलस्य प्राणवायुस्य च सम्पर्कं निवारयति, तस्मात् धातुघटकानाम् सेवाजीवनं विस्तारयति इस्पातस्य, एल्युमिनियमस्य, तेषां मिश्रधातुनां च जंगप्रतिरोधीलेपनेषु जस्ताबोरेट् इत्यस्य उपयोगः सामान्यतया भवति, जहाजानां, सेतुनां, पाइपलाइनानां, औद्योगिकसाधनानाञ्च कृते उपयुक्तः भवति
3. रोगाणुनाशक कार्य
जिंक बोरेट् इत्यस्य रोगाणुनाशकगुणाः अपि उत्तमाः सन्ति, येन जीवाणुनाम्, ढालस्य, खमीरस्य च वृद्धिः निरुध्यते । जस्ता-बोरोन-आयनयोः अल्पमात्रायां मुक्तिं कृत्वा सूक्ष्मजीवानां चयापचयप्रक्रियासु बाधां जनयति, रोगाणुनाशकप्रभावं प्राप्नोति जस्ता बोरेट् इत्यस्य उपयोगः रोगाणुनाशकप्लास्टिकस्य, लेपनस्य, वस्त्रस्य च निर्माणे भवति, चिकित्सायन्त्रेषु, खाद्यपैकेजिंग्, स्वच्छतापदार्थेषु, गृहसामग्रीषु च बहुधा उपयुज्यते
4. पर्यावरणीयलाभाः
जिंक बोरेट् इति पर्यावरणसौहृदः यौगिकः अस्ति यः हरितरसायनशास्त्रस्य आधुनिक-उद्योगस्य आवश्यकतां पूरयति । उत्पादनस्य उपयोगस्य च समये हानिकारकवायुः न मुञ्चति, पर्यावरणस्य मानवस्वास्थ्यस्य च कृते अहानिकारकं भवति । पारम्परिकहैलोजनयुक्तज्वालानिरोधकानां तुलने जस्ताबोरेट् दहनकाले विषाक्तहैलोजनयुक्ताः हाइड्रोजनवायुः न उत्पादयति तथा च आदर्शः पर्यावरणसौहृदः विकल्पः अस्ति
5. अन्ये अनुप्रयोगाः
जस्ता बोरेट् इत्यस्य उपयोगः अन्येषु क्षेत्रेषु अपि कर्तुं शक्यते । यथा, काच-सिरेमिक-उद्योगेषु उत्पादस्य गुणवत्तां, कार्यक्षमतां च सुधारयितुम् अस्य उपयोगः स्पष्टीकरणस्य, प्रवाहस्य च रूपेण कर्तुं शक्यते । कागदनिर्माण-उद्योगे कागदस्य ज्वाला-निरोधक-उपचारार्थं तस्य उपयोगः कर्तुं शक्यते, येन तस्य सुरक्षा वर्धते ।
1. ज्वाला निरोधक अनुप्रयोग
जस्ता बोरेट् एकः कुशलः अकार्बनिकः ज्वालानिरोधकः अस्ति यः सामग्रीनां अग्निप्रतिरोधं महत्त्वपूर्णतया वर्धयितुं शक्नोति । उच्चतापमात्रे अस्य विघटनं भवति, येन जलवाष्पः मुक्तः भवति यः महतीं तापं शोषयति, तस्मात् पदार्थस्य पृष्ठीयतापमानं न्यूनीकरोति, दहनस्य गतिः च मन्दं भवति तदतिरिक्तं जस्ताबोरेट् इत्यनेन उत्पद्यमानं जस्ता-आक्साइड्, बोरोन्-आक्साइड् च पदार्थस्य पृष्ठे रक्षात्मकं स्तरं निर्मान्ति, येन आक्सीजनं पृथक् भवति, दहनं च अधिकं दम्यते जस्ता बोरेट् पोलिओलेफिन्, पॉलीएस्टर, इपोक्सी रेजिन इत्यादीनां विविधसामग्रीणां कृते उपयुक्तः अस्ति, विद्युत्केबलेषु, इलेक्ट्रॉनिकयन्त्रस्य आवरणेषु, भवनसामग्रीषु, वाहनस्य आन्तरिकेषु च व्यापकरूपेण उपयुज्यते
2. जंग संरक्षण
जस्ता बोरेट् इत्यस्य जंगप्रतिरोधः उत्तमः भवति तथा च धातुपृष्ठानां जंगं प्रभावीरूपेण निवारयितुं शक्नोति । धातुपृष्ठे सघनं रक्षात्मकं पटलं निर्माति, जलस्य प्राणवायुस्य च सम्पर्कं निवारयति, तस्मात् धातुघटकानाम् सेवाजीवनं विस्तारयति इस्पातस्य, एल्युमिनियमस्य, तेषां मिश्रधातुनां च जंगप्रतिरोधीलेपनेषु जस्ताबोरेट् इत्यस्य उपयोगः सामान्यतया भवति, जहाजानां, सेतुनां, पाइपलाइनानां, औद्योगिकसाधनानाञ्च कृते उपयुक्तः भवति
3. रोगाणुनाशक कार्य
जिंक बोरेट् इत्यस्य रोगाणुनाशकगुणाः अपि उत्तमाः सन्ति, येन जीवाणुनाम्, ढालस्य, खमीरस्य च वृद्धिः निरुध्यते । जस्ता-बोरोन-आयनयोः अल्पमात्रायां मुक्तिं कृत्वा सूक्ष्मजीवानां चयापचयप्रक्रियासु बाधां जनयति, रोगाणुनाशकप्रभावं प्राप्नोति जस्ता बोरेट् इत्यस्य उपयोगः रोगाणुनाशकप्लास्टिकस्य, लेपनस्य, वस्त्रस्य च निर्माणे भवति, चिकित्सायन्त्रेषु, खाद्यपैकेजिंग्, स्वच्छतापदार्थेषु, गृहसामग्रीषु च बहुधा उपयुज्यते
4. पर्यावरणीयलाभाः
जिंक बोरेट् इति पर्यावरणसौहृदः यौगिकः अस्ति यः हरितरसायनशास्त्रस्य आधुनिक-उद्योगस्य आवश्यकतां पूरयति । उत्पादनस्य उपयोगस्य च समये हानिकारकवायुः न मुञ्चति, पर्यावरणस्य मानवस्वास्थ्यस्य च कृते अहानिकारकं भवति । पारम्परिकहैलोजनयुक्तज्वालानिरोधकानां तुलने जस्ताबोरेट् दहनकाले विषाक्तहैलोजनयुक्ताः हाइड्रोजनवायुः न उत्पादयति तथा च आदर्शः पर्यावरणसौहृदः विकल्पः अस्ति
5. अन्ये अनुप्रयोगाः
जस्ता बोरेट् इत्यस्य उपयोगः अन्येषु क्षेत्रेषु अपि कर्तुं शक्यते । यथा, काच-सिरेमिक-उद्योगेषु उत्पादस्य गुणवत्तां, कार्यक्षमतां च सुधारयितुम् अस्य उपयोगः स्पष्टीकरणस्य, प्रवाहस्य च रूपेण कर्तुं शक्यते । कागदनिर्माण-उद्योगे कागदस्य ज्वाला-निरोधक-उपचारार्थं तस्य उपयोगः कर्तुं शक्यते, येन तस्य सुरक्षा वर्धते ।
विनिर्देशाः
| उत्पाद का नाम | जस्ता बोरेट | |||||||||
| MF | B2O6Zn3 | |||||||||
| स्वरूपम् | श्वेतम् लघु पीतं वा चूर्णम् | |||||||||
| पैकिंग | 25KG/BAG | |||||||||
| CAS NO | १३३२-०७-६ इति | |||||||||
| एच एस कोड | २८४०२००० | |||||||||
| EINECS नं | २३३-८०३-१ इति | |||||||||
| अनुप्रयोगः | सामान्यतया ज्वालानिरोधकं, संरक्षकं, उत्प्रेरकं च इति रूपेण उपयुज्यते | |||||||||
गुणवत्ता नियन्त्रणपत्रम्
| उत्पाद का नाम | जस्ता बोरेट | ||||||
| वस्तु | अनुक्रमणिका | अन्वेषण मूल्य | |||||
| B2O3 | ४७.०-४९.०% २. | ४८.१५% २. | |||||
| ZnO | ३७.५-३९.५% २. | ३७.५७% २. | |||||
| Loss On Ignition इति | १३.०-१५.५% २. | १३.१८% २. | |||||
| आर्द्रता | ≤०.३% २. | ०.१२% २. | |||||
| कण आकार | ≤7 | ५.५९ इति | |||||
| श्वेतत्वम् | ९६.०-९९.०% २. | ९७.६९% २. | |||||
पैकेजिंग एवं भण्डारण
जिंक बोरेट् परिवहनस्य भण्डारणस्य च समये शुष्कं अप्रदूषितं च तिष्ठति इति सुनिश्चित्य सीलबद्धपात्रेषु पैकेज् भवति । अम्लक्षारादिप्रबलसंक्षारकद्रव्याणां दूरं शीतलशुष्कवायुयुक्ते गोदामे संग्रहणीयम् । भण्डारणस्य समये उत्पादस्य स्थिरतां सुरक्षां च सुनिश्चित्य आर्द्रतानिवारणं उच्चतापपरिहारं च ध्यानं दातव्यम्








