सोडियम त्रिपोलीफॉस्फेटः एकः कुशलः बहुउद्देश्यः औद्योगिकः योजकः
प्रमुख अनुप्रयोग क्षेत्र
डिटर्जन्ट् उद्योगे सोडियम ट्राइपोलीफॉस्फेट् एकः कुशलः डिटर्जन्ट् निर्माता अस्ति । जले कैल्शियम-मैग्नीशियम-आयनानां किलेट्-करणं कृत्वा जलं मृदुकरणं कृत्वा प्रक्षालकानाम् सफाई-शक्तिं वर्धयितुं शक्नोति । तदतिरिक्तं सोडियमत्रिपोलीफॉस्फेट् मलस्य पुनः अवक्षेपणं निवारयितुं शक्नोति, येन वस्त्राणि, पात्राणि च स्वच्छानि भवन्ति । धूपघट्टचूर्णेषु, पात्रप्रक्षालकप्रक्षालकेषु, औद्योगिकसफाईकारकेषु च अस्य बहुधा उपयोगः भवति ।
जलशुद्धिकरणे सोडियमत्रिपोलीफॉस्फेट् जलमृदुकरणं, जंगनिरोधकं च भवति । जले कैल्शियम-मैग्नीशियम-आयनैः सह अघुलनशील-अवक्षेपान् निर्मातुं शक्नोति, जलस्य कठोरताम् न्यूनीकरोति, स्केल-निर्माणं च निवारयति । तस्मिन् एव काले सोडियम-त्रिपोलीफॉस्फेट् धातुपृष्ठेषु जंगं निवारयितुं सुरक्षात्मकं पटलं निर्मातुम् अर्हति, येन उपकरणानां सेवाजीवनं विस्तारितं भवति । औद्योगिकशीतलनजलव्यवस्थासु, बॉयलरजलशुद्धिकरणेषु, पेयजलशुद्धिकरणेषु च अस्य बहुप्रयोगः भवति ।
खाद्यप्रसंस्करणोद्योगे सोडियमत्रिपोलीफॉस्फेट् इत्यस्य उपयोगः खाद्यसंयोजकरूपेण भवति । मांसस्य, मत्स्यस्य, समुद्रीभोजनस्य च संरक्षणाय, कोमलीकरणाय च गुणवत्तासुधारकर्तारूपेण कार्यं कर्तुं शक्नोति । सोडियम-त्रिपोलीफॉस्फेट् आहारस्य धातु-आयनानां किलेट्-करणं कृत्वा आक्सीकरणं, दूषणं च निवारयितुं, अन्नस्य शेल्फ-लाइफं च विस्तारयितुं शक्नोति । तदतिरिक्तं भोजनस्य पीएच समायोजयितुं, तस्य स्वादं, बनावटं च वर्धयितुं तस्य उपयोगः कर्तुं शक्यते ।
सिरेमिक-काच-उद्योगेषु सोडियम-त्रिपोलीफॉस्फेट्-इत्यस्य उपयोगः प्रवाहरूपेण भवति । एतत् सिरेमिकस्य काचस्य च सिण्टरिंग् तापमानं न्यूनीकर्तुं शक्नोति, उत्पादस्य गुणवत्तां, उपजं च सुदृढं कर्तुं शक्नोति । सोडियम ट्राइपोलीफॉस्फेट् इत्यनेन सिरेमिकस्य काचस्य च चमकं पारदर्शितां च सुदृढं कर्तुं शक्यते, येन तेषां स्वरूपं, कार्यक्षमता च उत्तमं भवति ।
अस्य विस्तृतप्रयोगस्य अभावेऽपि सोडियमत्रिपोलीफॉस्फेटस्य जलस्य उच्चविलयनक्षमता भवति, तस्य उपयोगाय पर्यावरणीयप्रभावं परिहरितुं कठोरमात्रानियन्त्रणस्य आवश्यकता भवति औद्योगिकप्रयोगेषु पर्यावरणीयप्रभावं न्यूनीकर्तुं सोडियमत्रिपोलीफॉस्फेटस्य उपयोगः सामान्यतया बन्दप्रणालीषु भवति । तदतिरिक्तं संसाधनानाम् उपयोगे सुधारं कर्तुं अपशिष्टजलस्य निर्वहनं न्यूनीकर्तुं सोडियमत्रिपोलीफॉस्फेटस्य उत्पादनप्रक्रियायाः निरन्तरं अनुकूलनं क्रियते ।
विनिर्देशाः
| उत्पाद का नाम | सोडियम त्रिपोलीफॉस्फेट | |||||||||
| रासायनिक सूत्र | ना५प३ओ१० | |||||||||
| आणविक भार | ३६७.८६ ग्राम/मोल | |||||||||
| स्वरूपम् | श्वेतचूर्णम् | |||||||||
| द्रवणबिन्दु | ६२२° से | |||||||||
| घनत्व | २.५२ ग्राम/से.मी | |||||||||
| CAS NO | ७७५८-२९-४ इति | |||||||||
| एच एस कोड | २८३५३१०० | |||||||||
| EINECS नं | २३१-८३८-७ इति | |||||||||
| अनुप्रयोगः | प्रक्षालकेषु, जलशुद्धिकरणेषु, खाद्यसंयोजकेषु, औद्योगिकसफाईकारकेषु च उपयुज्यते | |||||||||
गुणवत्ता नियन्त्रणपत्रम्
| उत्पाद का नाम | |||||||
| वस्तु | स्पेसिफिकेशन | परिणाम | |||||
| (ना२पीओ४) २. | ≥९८% २. | ९८.३% २. | |||||
| (P2O5) ९. | ≥३९.५% २. | ४२.७३% २. | |||||
| जलम् अविलेयम् | ≤० । २०% २. | ०.०२% २. | |||||
| मिथाइल नारंगी क्षारीयता | ≥३६% २. | ३६.७१% २. | |||||
| पीएच मूल्य | ११.५-१२.५ इति | १२.१० इति | |||||
| कतिपय/% | ≤०.०१ इति | ०.०००७९ | |||||
| AS,w/% ९. | ≤0.005 | ०.०००२ इति | |||||
| SO4,w/% 1। | ≤०.५ इति | ०.००१ इति | |||||
| Cl,w/% ९. | ≤०.४ इति | ०.२५ इति | |||||
| स्वरूपम् | श्वेतम् पीतवर्णीयं वा चूर्णम् | श्वेतचूर्णम् | |||||
| परिणाम | योग्यः | ||||||
सारांशतः
सारांशेन सोडियम-त्रिपोलीफॉस्फेट्, महत्त्वपूर्णा अकार्बनिकरासायनिककच्चा मालरूपेण, बहुषु उद्योगेषु प्रमुखा भूमिकां निर्वहति । एतत् न केवलं उत्पादस्य कार्यक्षमतां गुणवत्तां च वर्धयति अपितु आधुनिक-उद्योगस्य विकासाय अपि समर्थनं करोति । निरन्तरं प्रौद्योगिकी उन्नतिः भवति चेत् सोडियमत्रिपोलीफॉस्फेट् इत्यस्य अनुप्रयोगस्य सम्भावनाः अपि व्यापकाः भविष्यन्ति ।








